Beleggen met de handrem erop

5 april 2017 in Blog, Macro-economie, Wereld

In het eerste kwartaal van 2017 is de Trump-ralley op de aandelenbeurzen gewoon doorgegaan. Pas in de tweede helft van maart kwamen er wat krasjes in het opwaartse patroon. De reële economie in de V.S. doet het goed (rond de 2% groei), maar niet uitzonderlijk goed. Maar nog steeds hopen de beurzen op een krachtige stimulans door een investeringspakket voor de infrastructuur van $ 1 mrd en een sterke verlaging en hervorming van de belastingen.

De Europese beurzen deden het ook goed, niet alleen door spirit die uit de V.S. kwam overwaaien, maar ook doordat het economisch herstel op continent zichtbaar is. Zo heeft de PMI-index, die de groei in het bedrijfsleven in de eurozone meet, het hoogste punt van de afgelopen zes jaar bereikt. Belangrijk is ook dat de inflatie in maart is opgelopen tot 2%, precies de doelstelling van de Europese Centrale Bank. De Nederlandse beurs deed het extra goed door de overnamepogingen bij zwaargewicht Unilever en bij AKZO Nobel.

Ondanks al dit goede economische nieuws zijn er genoeg vraagtekens te zetten bij de mogelijkheid van een voortzetting van de aandelenrally. Reden om een neutrale houding aan te nemen met betrekking tot aandelenbeleggingen.

Geconstateerd wordt dat aandelenwaarderingen vaak tot boven hun historisch gemiddelde gestegen. Zo staat de CAPE-ratio in de V.S. op 28. Deze index relateert aandelenkoersen aan gemiddelde winstniveaus  over de afgelopen tien jaar. Pas twee keer eerder stond deze index zo hoog. Het impliceert winststijgingen van de beursfondsen die wel worden verwacht, maar ook nog waargemaakt moeten worden. In Europa zijn traditioneel de koers-winstverhoudingen wel lager dan in de Verenigde Staten maar toch ook al enigszins aangetrokken. Toch is het lastig om aandelen uitsluitend als “duur” te kwalificeren. Vanuit het perspectief van een lage rentestand zijn aandelen nog aantrekkelijk geprijsd. Het blijft dan ook – historisch gezien – bijzonder dat dividendrendementen hoger liggen dan de rente op obligaties.

Politieke onzekerheid

De horde van de Nederlandse verkiezingen is inmiddels genomen, maar de Franse presidentsverkiezingen staan voor de deur en de Duitse parlementsverkiezingen zijn in het najaar. Marine Le Pen wil – als zij wordt verkozen-  uit de euro stappen. Voor de financiële markten is dit geen goed idee.
In Trumpland gebeurt er elke dag wel iets, hetgeen wij gefascineerd in de media volgen. De mislukte recente poging van de nieuwe regering om “Obamacare” in te trekken en te vervangen door een eigen zorgsysteem, brengt twijfel of de volgende grote Trumpprojecten – eerstvolgend: de taks reform – wel tot uitvoering kunnen worden gebracht. Tegelijk kan dit ook betekenen dat het gevaar van Amerikaans protectionisme voor de wereldhandel misschien wat minder groot is. Vooral de onvoorspelbaarheid van zijn handelen brengt risico’s met zich mee.
En de Brexit is nu ook officieel in gang gezet met een beroep art. 50 van het verdrag door de Britse regering.

Rentestijging

De stijgende trend in de kapitaalmarktrente heeft zich in het eerste kwartaal van 2017 voortgezet. Het rendement op tienjarige staatsobligaties is van 0,325% in januari, gestegen tot 0,67% % eind van het kwartaal. Bij een inflatie van 2,2% in ons land is de reële rente daarmee zo’n anderhalf procent negatief. Zou er geen groot obligatie-opkoopprogramma van de ECB zijn, dan was de marktrente waarschijnlijk al boven de 2% gestegen. Vanaf april wordt het maandelijkse bedrag voor aankoop teruggebracht van € 80 naar € 60 mrd. De markten verwachten dat de ECB in 2018 haar stimulerende monetaire beleid verder gaat afbouwen en dat de korte rente weer omhoog kan.
Mario Draghi, de president van de ECB, beweert dat dit nog te vroeg is, omdat de algemene prijsstijging alleen is toe te schrijven aan de toename van de olieprijs. Ook mevrouw Yellen van de Amerikaanse Fed wijst hierop, Niettemin is in de V.S. de korte rente verhoogd met een kwartje en worden er nog twee, misschien drie, renteverhogingen verwacht dit jaar. Amerika ligt voorop op het pad van rente-normalisatie, maar heel hard gaat het nog niet.
Kapitaalmarktrentes boven de 2% in Nederland en Duitsland zullen nog wel even op zich laten wachten. Aandelenkoersen kunnen wel gevoelig zijn voor een snelle stijging van de rente.

 

Handrem

Al met al hebben wij op grond van bovenstaande ontwikkelingen in ons tactisch aandelenbeleid een voorzichtiger houding aangenomen. Binnen het aandelengedeelte van uw portefeuille  is de aandelenweging teruggebracht van overwogen naar neutraal. Het percentage Amerikaanse aandelen wordt daarbij teruggebracht. Het bedrag dat in aandelen van opkomende markten wordt belegd, wordt percentueel verder uitgebreid.  India wordt met 7,5% BBP-groei in 2017  opnieuw de sprookjesprinses in deze groep. Economisch gezien  gaat het in deze groep landen weer beter: China krijgt langzaam grip op de speculatieve kapitaalstromen, terwijl de economieën van Rusland en Brazilië het dieptepunt zijn gepasseerd.

De euro-belegger in vastrentende waarden moet nog steeds op zijn tellen passen. Weliswaar daalde de euro-kapitaalmarktrente mee met de Amerikaanse rente na het “Obamacare-fiasco” van president Trump, maar dit is slechts een tijdelijk fenomeen. Inflatie en economische ontwikkelingen zorgen ervoor dat de lange rente hier weer zal oplopen in de rest van het jaar. Door te beleggen in obligaties met een korte resterende looptijd en leningen met een variabele rente bent u hier goed op voorbereid. De rendementen die hierbij horen zijn echter laag.
De korte rente en de spaarrente in Europa zullen dit jaar nog laag blijven.

Na de recente nederlaag van Donald Trump in het Congres is ook de dollar weggezakt. Herstel van de dollar en stijging van de kapitaalmarktrente komt aan de orde als de president een overwinning haalt bij het binnenhalen van zijn volgende belangrijke wetsvoorstel. Mislukt dat ook, dan is  er het risico dat de dollar van nu $ 1,085 per euro terugvalt naar $ 1,15 per euro. Immers, dan zal er van de realisering van de verdere ambitieuze plannen van de Republikein Trump niet veel terecht komen.

Deel dit berichtShare on Facebook5Share on Google+0Tweet about this on TwitterShare on LinkedIn1

Over de auteur

Franke Burink
Franke Burink is partner en mede-eigenaar van Castanje Vermogensbeheer. Zijn carrière is begonnen bij ABN AMRO, hier heeft hij ruim 20 jaar met succes gewerkt als senior economist en private banker. Sinds 2000 is hij werkzaam als zelfstandig vermogensbeheerder in partnerschap met Joris Teulings. Vragen? Bel Franke op 073 - 30 30 260 of mail naar info@castanje.nl