Brexit, niet alleen een referendum

21 juni 2016 in Blog, Europa, Macro-economie

Op 16 juni 1940 – de Tweede Wereldoorlog bevond zich op Frans grondgebied –premier Churchill opperde in een allerlaatste poging aan de vertwijfelde regering van premier Paul Reynaud om “one Franco-British union” te vormen. Brittannië met Frankrijk in een staatkundige en militaire unie (twee landen met één regering, één leger en twee geassocieerde parlementen). Het is er niet van gekomen en de Britse eilanden bewegen zich sindsdien via een rubberen band op meer of minder afstand van het continent. Met het Brexit-referendum op 23 juni kan het Verenigd Koninkrijk de band doorknippen.

De afgelopen maanden zijn talloze rapporten en onderzoeken naar buiten gebracht hoe schadelijk een vertrek van Groot Brittannië uit de EU is. Zo publiceerde medio mei George Osborne, de Chancellor of the Exchequer een regeringsrapport dat concludeerde dat bij een Brexit de gemiddelde Brit £ 4300 slechter af zou zijn. Tot 2030 zal de economische groei 6% lager uitkomen. In aanloop naar het referendum zijn de buitenlandse investeringen in het V.K. beduidend gedaald (uitgesteld?). Maar ook de EU, en zeker geldt dit ook voor Nederland als één van de belangrijkste handelspartners, zou slechter af zijn bij een Brits vertrek. De mate van welvaartsverlies hangt af van de handelsakkoorden die na een uittreding worden gesloten.
Voor de voorstanders van Brexit zijn deze, vooral economische, argumenten niet van belang. Britse soevereiniteit, Brusselse bedilzucht en grip krijgen op de immigratiestromen zijn elementen die meer aanspreken. De afgelopen weken hadden de pro-Brexiteers de overhand, met als resultaat grote nervositeit op de financiële markten. Door de moord op het parlementslid Jo Cox lijkt in de laatste dagen voor het referendum het tij gekeerd. Vrijdagochtend 24 juni weten wij de uitkomst.

Een uitslag vóór blijven lijkt niet genoeg, er moet ook een ruime marge – 20 punten – zijn tussen blijven en uittreden om deze kwestie echt van tafel te krijgen. Een fanatiek deel van de Brexit-campaigne accepteert “blijven” niet als een antwoord. Voorstander parlementslid Rupert Matthews: “If it is close we will keep fighting; if the margin is ten points we will push for a referendum at the next treaty change.” Een duidelijke 20+ marge uitspraak heeft invloed in de politiek op het vasteland. Anti-Europa populisten zijn aan een opmars bezig. Bij een voortzetting van deze trend, dreigt een uiteenvallen van de Europese Unie. Een ferme Britse keuze vóór blijven neemt deze groep de wind uit de zeilen.

Economie

Ondertussen …. sleept de wereldconjunctuur zich voort. In de Verenigde Staten ontwikkeld het tweede kwartaal zich goed. De kleinhandelsverkopen namen in mei met 0,5% toe t.o.v. april en ook de cijfers uit de huizensector zijn positief, met de housing starts op het hoogste niveau sinds 2007. Zelfs de industrie trekt weer aan. Maar het optimisme verdwijnt met de bekendmaking van de arbeidsmarktcijfers over mei: slechts 88.000 nieuwe banen zijn gecreëerd. Ook de winstcijfers van het bedrijfsleven vielen terug. Al met al reden voor Fed-voorzitter Yellen om nieuwe renteverhogingen in de V.S. voorlopig uit te stellen. Ook vanuit China lijken geen impulsen voor de wereldeconomie te komen.

In Europa matig nieuws en matige groei. De ECB is haar programma begonnen van het opkopen van bedrijfsobligaties. De kapitaalmarkt-rentes zijn als een respons over de hele linie verder gedaald. De groei in de eurozone is positief, maar op een te laag niveau.

Een pro-Brexit uitslag zal een enorme knauw aan het vertrouwen in de economische toekomst geven en de groei verder onder druk zetten.

Over de auteur

Franke Burink
Franke Burink is partner en mede-eigenaar van Castanje Vermogensbeheer. Zijn carrière is begonnen bij ABN AMRO, hier heeft hij ruim 20 jaar met succes gewerkt als senior economist en private banker. Sinds 2000 is hij werkzaam als zelfstandig vermogensbeheerder in partnerschap met Joris Teulings. Vragen? Bel Franke op 073 - 30 30 260 of mail naar info@castanje.nl