Caceroladas en de climax

21 mei 2011 in Blog

In de eerste plaats de Griekse “problemen”.  Opgejut door populistische stemmingmakerij in Europa dreigt een situatie te ontstaan waarin op ongecontroleerde wijze de schuldenbom gaat barsten. Objectief kijkend naar de mogelijkheden is het duidelijk dat voor Griekenland herstructurering en/of afstempeling uiteindelijk onvermijdelijk is.  De kunst van de huidige onderhandelingen is om dit in goede banen te leiden, de lasten “eerlijk” te verdelen en de paniek te bezweren. Door financiële hulp nu stop te zetten, springt de deksel van de snelkookpan. De Europese particuliere banken zullen gedwongen worden meteen hun verliezen op Griekenland te laten zien. Dat is dan nog te overzien, maar het gevaar van de omvallende domino’s wordt ook meteen groter. Portugal en Ierland zullen dan onmiddellijk onder nog zwaarder druk komen.  De uitzettingen van de banken op deze landen zijn vele malen groter. De monetaire autoriteiten zullen dan tegelijk een bankencrisis moeten aanpakken. Spanje staat er sterker voor, maar ook hier wordt de bevolking getroffen door de noodzakelijke bezuinigingsmaatregelen. De spontane demonstraties heten hier  caceroladas (“waarbij tegen een sauspan wordt geslagen”), soms aangevuld met electriciteitsonderbrekingen (apagones) en sit-downdemonstraties (sentadas). Ook de binnenlandse druk in de  PIGS speelt dus een grote rol.
Kortom reden genoeg voor weldenkende politici om het hoofd koel te houden, zeker als het IMF eerst nog een opvolger voor Dominique Strauss-Kahn moet vinden..

Verder weg uit ons blikveld, maar zeker niet minder belangrijk is de Amerikaanse schulden-problematiek. Het maximaal leningplafond van $ 14.294.000.000.000 voor de Federale Overheid  is inmiddels bereikt. Door kunst- en vliegwerk kan minister van financiën Geithner de zaak tot augustus nog aan elkaar te breien, maar daarna is het afgelopen. Democraten en Republikeinen moeten het eens worden over een plan voor bezuinigingen/belastingen voordat de bereidheid er is om extra schulden toe te staan. Betekent geen bezuinigingsplan dat er ook geen ruimte is voor verhoging van het plafond en dat rente- en aflossingsbetalingen op de Amerikaanse staatsobligaties in gevaar komen?
Ik durf het ergste niet te geloven, maar zeker is dat de spanning zal  worden opgebouwd in de komende maanden.

Andere zaken zoals de Arabische lentegroeistuipen, die toch mondiale effecten kunnen hebben, lijke alleen maar  heel even minder belangrijk. Ook Japan is door aardbeving en tsunami in een recessie gekomen: -3,7% in het eerste kwartaal, veel meer dan verwacht. De regering in Tokio gaat nu als bijdrage aan de wederopbouw de BTW verdubbelen van 5 naar 10%. Mogen we dit en volgend jaar dan nog iets van Japan verwachten als bijdrage aan de wereldeconomie?

Energie- en grondstoffenprijzen zijn per saldo iets afgekomen, maar nog steeds hoog. Doorwerking in een prijs- en loonspiraal blijft een gevaar. Echter: door de laatste macro-economische ontwikkelingen lijkt het erop dat het mondiale herstel gaat vertragen. En dat was nu juist het bluswater waar wij op rekenden.
De Chinese beleidsmakers dansen op het slappe koord: ze moeten de inflatie onder controle brengen, zonder de economie teveel af te remmen. Weliswaar blijft de jaar-op-jaar prijsstijging nog boven de 5% (5,2% in april), maar een belangrijke component – de stijging van de voedselprijzen – vertraagt wat (11,5% joj in april). Tegelijk neemt de economische activiteit wat af, zowel in de industrie als bij de winkelverkopen. Bijvoorbeeld bij de autoverkopen, waar een aantal stimuleringsmaatregelen is beëindigd. Heeft dit ook gevolgen voor de Duitse auto-export?

In de westerse economieën is de vertraging nu duidelijker. Na nog mooie werkgelegenheidscijfers in de V.S. vorige maand, zijn nu een reeks tegenvallers te noteren, o.a. in de huizensector en de leading indicators.  De westeuropese economieën nemen ook wat gas terug. Het laatste cijfer voor het ondernemersvertrouwen in Duitsland is veelbetekenend.
Is dit slechts een tijdelijk terugval, zoals we dat al eerder hebben gezien? Het zou kunnen, maar wat niet meehelpt zijn de bezuinigingsoperaties van de overheden, zowel aan de andere kant van de Atlantische Oceaan als in Europa. Bovendien: in juni loopt het Quantitative Easing 2-programma van de Federal Reserve af.
In een net verschenen studie van de Federal Reserve Bank of Boston (THE ESTIMATED MACROECONOMIC EFFECTS OF THE FEDERAL RESERVE’S LARGE-SCALE TREASURY PURCHASE PROGRAM, Jeffrey C. Fuhrer and Giovanni P. Olivei)wordt berekend wat de macro-effecten van QE2 zijn geweest: zie tabel 1 hieronder.

 

Table 1

Breakdown of estimated effects of $600B Treasury purchases

 

Component

Effect

Implication

Effect of purchases on interest rates

20-30 basis points

Treasury and related yields reduced by this amount

Effect of interest rates on spending (GDP)

2 to 4 times rate changes

Real GDP about 40-120 basis points higher after 1-2 years. We use 75-80 bps as areasonable compromise.

Effect of spending increase on unemployment

0.5 times spending change

Unemployment rate about 0.3 to 0.4 ppt lower after 2 years

Employment effect

With a labor force of about 153 million

Implies an additional 700,000 jobs

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 Het resultaat is niet bijzonder, maar zou het stopzetten van het programma betekenen dat (een deel van) de effecten weer teniet wordt gedaan?

 Al met al genoeg spannends te verwachten de komende periode! Ik wens de heren en dames beleidsmakers veel wijsheid toe.

Franke J. Burink
Castanje Vermogensbeheer
21 mei 2011

Voor meer Actuele Visies en ander publicaties, zie: Vermogensbeheer: opinies

  franke_wf

 

Deel dit berichtShare on Facebook
Facebook
0Tweet about this on Twitter
Twitter
Share on LinkedIn
Linkedin

Over de auteur

Franke Burink is adviseur bij Castanje Vermogensbeheer. Zijn carrière is begonnen bij ABN AMRO, hier heeft hij ruim 20 jaar met succes gewerkt als senior economist en private banker. Sinds 2000 is hij werkzaam als zelfstandig vermogensbeheerder. Vragen? Bel Franke op 073 - 30 30 260 of mail naar info@castanje.nl