Europa: wie knippert het eerst met de ogen?

14 november 2011 in Blog, Europa, Macro-economie

De kapitaalmarktrente in Italië is de afgelopen week gestegen tot boven de 7% en heeft de 10-jaars rentetarieven in Spanje meegetrokken. Zie grafiek 1

 brdvsitspa_20111118

Grafiek 1. Kapitaalmarktrendementen in Duitsland (onderste) en Italië, Spanje (bovenste)

Een dergelijk hoog renteniveau  maakt op de lange duur elk bezuinigingspakket uiterst moeilijk, zij het niet onhaalbaar. Voor de dit weekend met een absolute meerderheid gekozen Spaanse conservatieve leider Rajos een zware klus om het sentiment op de financiële markten te doen keren. Het hervormingsbeleid dat al was ingezet zal nog sterker moeten worden uitgevoerd en wellicht ook duidelijker gecommuniceerd.

Problematischer is de onrust die rond België en Frankrijk is ontstaan. Voor het Belgisch geval kunnen wij dit begrijpen: na de overeenkomst rond Brussel-Halle-Vilvoorde enz. leek een doorbraak bereikt, maar sindsdien wachten we nog steeds op die regering.  De hoge Belgische staatsschuld maakt van België een “semi-PIIG” en politieke duidelijkheid is in deze omstandigheden gewenst.
Frankrijk krijgt ook zijn portie. De AAA-status staat ter discussie. Dit hangt ondermeer samen met de grote exposure van de Franse banken op probleemlanden. Markten redeneren dat de Franse overheid of haar banken fors moet steunen, of zwaar moet bijdragen aan het EFSF. Nu de financiering van het European Financial Stability Fund door buitenstaanders – China, enz. – niet van de grond komt, komt de financieringslast van de eurocrisis weer bij de kernlidstaten zelf te liggen.

In Grafiek 2 staat wederom de rente in Duitsland voor verschillende looptijd onder in de grafiek en België bovenaan, terwijl Frankrijk ertussen ligt. De verschillen ( spreads )waren enkele weken geleden nog miniem.

 brdvsfrabel2011118

Grafiek 2.  Rente in Duitsland versus Frankrijk en België.

Zelfs Nederland en Finland, toch de braafste jongste in de klas van Angela Merkel, hebben te maken met oplopende renteverschillen met Duitsland, waar pasgeleden bijna geen licht tussen de drie lijnen zat. Zie grafiek 3.

 brdvsnlfin_20111118

Grafiek 3. Rente in Duitsland versus Nederland en Finland

In een situatie waarin alles ter discussie komt, zoals nu in de eurozone, vlucht het kapitaal naar de meest veilige haven, maar ook de meest liquide markt. De omvang van de Duitse Bund-markt is veel groter dan de Nederlandse of Finse markt en maakt het voor beleggers veel makkelijker in en uit te stappen..

De noodzaak van een prudent begrotingsbeleid en het terugdringen van te hoge schuldenlast lijkt inmiddels breed geaccepteerd in de landen van de eurozone. Maar …  acceptatie door de parlementen en implementatie van de maatregelen gaat te traag.  De financiële markten willen niet wachten en dwingen zo meer af.
Op korte termijn ligt de enige oplossing in het massaal opkopen van staatsobligaties door de Europese Centrale Bank.  Zij gaat dan de Amerikaanse Federal Reserve en de Bank of England achterna die alle geruime tijd dit zware instrument inzetten.

Mevrouw Merkel en de nieuwe ECB-president willen hier niet aan. Hun druk op (alle) eurolanden om orde op zaken te stellen en het staatshuishoudboekje op orde te krijgen heeft succes. Maar zoals hierboven gezegd, dit gaat niet snel genoeg en het is ook niet voldoende.
De uiteenspatting van de eurozone komt zo dichterbij en om dit te voorkomen moet Duitsland een draai maken. De ogen van de hele financiële wereld zullen dus de komende weken gericht zijn op Angela Merkel, die vooral haar eigen achterban moet overtuigen dat Duitsland veel te winnen heeft bij het goed laten functioneren van de eurozone.

 

Naast de eurocrisis zijn wij deze ook alert op de ontwikkelingen op het schuldenfront in Amerika (zie ons artikel: “Ondertussen, aan de andere kant van de oceaan…”).

Op cijfergebied vrij rustig deze week, waarbij wij gaan kijken of het lichte economisch herstel in de VS wordt bevestigd. Eind van de week is het Thanksgiving in Amerika.

 

Agenda

Maandag 21 november

  • Ahold, capital markets day
  • NL, gezinsconsumptie, september
  • NL, prijsontwikkeling bestaande koopwoningen, oktober
  • VS, verkopen bestaande woningen, oktober

Dinsdag 22 november

  • VS, economische groei, derde kwartaal (tweede raming)

Woensdag 23 november

  • Tie Holding, jaarcijfers 2011
  • EU, producentenprijzen, november
  • EU, industriële orders, september
  • VS, wekelijkse hypotheekaanvragen
  • VS, gezinsinkomen en -bestedingen, oktober
  • VS, orders duurzame goederen, oktober
  • VS, consumentenvertrouwen (Universiteit van Michigan), november
  • VS, wekelijkse olievoorraden

Donderdag 24 november

  • Dui, bruto binnenlands product, derde kwartaal (aangepaste cijfers)
  • Dui, Ifo-index ondernemersvertrouwen, november
  • VK, bruto binnenlands product, derde kwartaal (tweede raming)
  • VS, Wall Street gesloten vanwege Thanksgiving Day

Vrijdag 25 november

  • Geen agendapunten

Bron: Alex

Franke J. Burink
Castanje Vermogensbeheer

20 november 2011

frankeburink_castanjevb_2

Deel dit berichtShare on Facebook
Facebook
0Tweet about this on Twitter
Twitter
Share on LinkedIn
Linkedin

Over de auteur

Franke Burink is adviseur bij Castanje Vermogensbeheer. Zijn carrière is begonnen bij ABN AMRO, hier heeft hij ruim 20 jaar met succes gewerkt als senior economist en private banker. Sinds 2000 is hij werkzaam als zelfstandig vermogensbeheerder. Vragen? Bel Franke op 073 - 30 30 260 of mail naar info@castanje.nl