Provisieverbod brengt (nog) niet de hemel op aarde

30 maart 2014 in Blog, Sector

 Op 1 januari 2014 is het provisieverbod voor beleggingsondernemingen actueel geworden in navolging van de maatregelen bij verzekeraars, hypotheekadviseurs, enz. Als belangrijkste onderdeel is de retourprovisie bij effectentransacties verboden, evenals de distributievergoedingen bij beleggingsfondsen.

beslagenbril

De branche zelf heeft zich hier lang op kunnen voorbereiden, maar de meeste banken en vermogensbeheerders- en adviseurs hebben toch pas in de loop van 2013 actie ondernomen en hun verdienmodel aangepast (Castanje hanteert  al sinds 2010 een model zonder retourprovisie).  De directe gevolgen hiervan begonnen eind 2013 en in het eerste kwartaal van 2014 zichtbaar te worden: klanten werden geconfronteerd met nieuwe tarieven of met tarieven waar voorheenzichtbaar niets hoefde te worden betaald. Met name de klanten die gebruik maken van beleggingsadvies zijn op zoek gegaan naar alternatieven. De verwachting is dat na 1 april 2014, als daadwerkelijk de eerste rekening bij een heleboel adviesklanten van banken op de mat ligt, een nieuwe stroom klantverhuizingen op gang komt.

servicekosten

Er zijn voor de “advies-klanten” een aantal alternatieven. In de eerste plaats kan de toegevoegde waarde van het advies zo groot zijn dat de klant hier graag voor betaalt. Als alternatief kan de belegger het zelf  gaan doen (execution only) en als derde mogelijkheid kan gekozen worden voor de mogelijkheid van overgedragen beheer.  En dan is er ook nog de categorie  die helemaal stopt met beleggen omdat deze denkt dat het toch niets oplevert.
De moeilijkste keuze lijkt te liggen bij die beleggers die geen interesse in de materie hebben en/of geen kennis en vaak ook al jaren in dezelfde (beleggings)fondsen beleggen en bijna nooit muteren. Het Engelse voorbeeld, waar het provisieverbod  al langer geldt, laat zien dat vele beleggers met name in deze categorie louter uit kostenoverwegingen kiezen voor het  execution only-model. Het is de vraag of dit wel altijd passend is en geen grote gevaren met zich draagt..

Het provisieverbod gaat dus met schokken gepaard en met mogelijk ongewenste neveneffecten, maar als dit de prijs is die voor transparantie moet worden betaald, zou dat nog acceptabel kunnen zijn. Maar … een feit is dat de sector nog lang niet kostentransparant is. Op deze plaats hebben wij meerdere malen betoogd dat alleen het provisieverbod niet voldoende is (Joris Teulings:  Kosten beleggen nog steeds troebel (nov. 2012) en Afkicken van het verdienmodel (juni 2011) ). En dat blijkt nu ook wel.
Het provisieverbod is ingevoerd om af te dwingen dat perverse prikkels niet meer mogelijk zijn. Maar in plaats van retourprovisies en distributievergoedingen zien we allerlei andere constructies opduiken, die de kosten verhogen of de keuzemogelijkheden voor de belegger verkleinen.
Wij noemen bijvoorbeeld de terugkeer van de huisfondsen bij de banken (denk ook aan de fund of mandates constructies), constructies via buitenlandse partijen, het aanvragen van eigen brokervergunningen door beheerders, enz.

Daadwerkelijk cliëntgericht adviseren begint met eerlijk te zijn over kosten. Maar die transparantie in de financiële sector is dus ook na het provisieverbod nog ver te zoeken. Nog steeds kan niemand vertellen wat de totale kosten in een beleggingsfonds zijn. In dit verband is Castanje, ook als actief lid van de Vereniging voor Echt Onafhankelijk Vermogensadvies, voorstander van de invoering van het gebruik van Total Cost of Ownership (TCO).
Met TCO wordt een kostenmaatstaf bedoeld die de hoogte van alle kosten – direct betaald door de consument en indirect (“onzichtbaar”) in rekening gebracht – van de beleggingsdienstverlening voor de consument inzichtelijk maakt.

Castanje vindt dat niet alleen de kosten (en het beleggingsbeleid) van het vermogensbeheer en –advies transparant moeten zijn, maar is ook van mening dat de vergoeding voor beheer en advies redelijk moet zijn en in verhouding tot de verwachte opbrengsten.

Ondanks een karrevracht aan maatregelen en wetten na 2008 wordt de financiële wereld nog telkens opgeschrikt door fraudes, bonusexcessen en financiële misstanden (RABO’s liborgate b.v.). Overigens blijft de “reële wereld”nauwelijks minder verschoond van ontsporingen (Imtech, woningcorporaties).
In deze imperfecte wereld probeert Castanje een integer beleid te voeren en de klanten eerlijk en transparant tegemoet te treden. Graag treden wij hierover met u in discussie.

Deel dit berichtShare on Facebook
Facebook
0Tweet about this on Twitter
Twitter
Share on LinkedIn
Linkedin

Over de auteur

Franke Burink is adviseur bij Castanje Vermogensbeheer. Zijn carrière is begonnen bij ABN AMRO, hier heeft hij ruim 20 jaar met succes gewerkt als senior economist en private banker. Sinds 2000 is hij werkzaam als zelfstandig vermogensbeheerder. Vragen? Bel Franke op 073 - 30 30 260 of mail naar info@castanje.nl