Zoete hoop voor financiële markten?

7 juli 2014 in Blog, Europa, Macro-economie

Bij het voetbal  en de economie komen de beslissingen in zicht. Het Nederlands elftal  zal deze week op woensdag en daarna hopelijk op zondag moeten bewijzen dat Louis van Geniaal het beste team van de wereld heeft gesmeed. En deze week begint ook het  nieuwe seizoen  voor de bedrijfscijfers. De kloof, zoals die door velen wordt gezien tussen beurskoersen en reële economie zal dan gedicht “moeten” worden.

De fles Oranje-bitter (zie foto)  is niet direct ons lievelingsdrankje, maar wij hebben beloofd hem open te maken en soldaat te maken als Nederland verliest. Onze geestelijke steun voor de voetballers is dan ook enorm.

Ook wat betreft de financiële markten hebben wij zoete hoop. In 2013 stegen de Amerikaanse en Europese beursindices met resp. 29,6 en 18,1% en dit jaar is daar inmiddels 7 en 4% aan toegevoegd. Dit alles vooruitlopend – en hopend – dat de reële economie met vertraging hetzelfde positieve beeld zou laten zien.

VerenigdeStaten
Op het eerste gezicht is dit voor Amerika niet uitgekomen.  De groei in de V.S> voor het eerste kwartaal  werd onlangs zelfs neerwaarts bijgesteld  naar -2,9%. Dit heeft de markten niet verontrust.

united-states-gdp-growth

Het extreme winterweer in het begin van het jaar moet als verklaring worden gezien, waardoor allerlei productieve activiteiten 1 ½ maand op een laag pitje lagen.
Inmiddels is de bedrijvigheid weer op gang gekomen, waarbij niet alleen sprake was van een inhaaleffect, maar ook van autonome groei sprake. Het meest aansprekende voorbeeld hiervoor is de groei van de werkgelegenheid. In juni kwamen er 280.000 banen buiten de landbouw bij op een totaal van 138 mln  banen in de V.S.

totalnonfarmemploym

Dit is meer dan verwacht.  Het werkloosheidspercentage  kon dan ook dalen tot 6,1% (zie grafiek hieronder). Blijkbaar zijn er (nog) niet veel teleurgestelde banenzoekers die zich nu opnieuw laten registreren bij de arbeidsbureau’s.

unemployment

De plaatjes laten ook zien dat hoewel het de goede kant opgaat, de V.S. nog lang niet die groeimotor en banenmachine zijn uit het verleden. Ook andere indicatoren uit industrie, dienstensector of bouw laten hetzelfde beeld zien: een geruststellend herstel,  vanuit een lange termijn perspectief is er nog een lange weg te gaan.

united-states-housing-starts

Bijvoorbeeld het aantal nieuw in aanbouw genomen huizen. In mei werden er 1001.000 nieuwe huizen gebouwd bij een langlopend gemiddelde van 1453.0000 per maand. Net als in Europa beperken ook  in Amerika  strikte kredietvoorwaarden een sneller herstel.

De doelstelling van de Federal Reserve – een werkloosheidspercentage van 5,5% – zou al eind dit jaar kunnen worden gehaald in plaats van eind 2015. Ondanks de belofte van Fed-voorzitter Janet Yellen om de rente nog heel lang laag te houden, zou in de eerste helft van 2015 wel eens een eerste stap gedaan kunnen worden in de verhoging van de officiële tarieven.

De kapitaalmarktrente zou nog wel veel eerder in beweging kunnen komen. Tot nu toe was 2014 niet het jaar van de stijgende obligatierente , maar bij een doorzettende herstel – en ook door de afbouw van de obligatieaankopen door de Fed – zou de 10 jaars-rente in Amerika eind dit jaar een vol punt hoger kunnen staan, op 3,5%.

us brd 10jrs

Grafiek: 10- jaars rendement overheidsobligaties

Kortom uit de economische omgeving kan een rechtvaardiging  worden gehaald voor de hoge koerswinstverhoudingen van de Amerikaanse beurzen.  De groei mag vanaf dit punt dan niet meer stagneren.

Europa
In het oude continent vormt het Verenigd Koninkrijk een witte raaf. Door, in navolging van de V.S., al in een vroeg stadium de kaart van de monetaire versoepeling extra plus te spelen, komt het VK nu versneld uit de problemen.

united-kingdom-gdp-growth-annual

De groeiversnelling – zie grafiek – is voor de Bank of England aanleiding te waarschuwen dat “normalisering”  van het beleid, d.w.z. een stijging van de rentetarieven, nabij is.

In de eurozone zijn wij nog lang niet zover. In de vorige column (En gaat het helpen, Mario?)hebben wij bericht over het brede pakket maatregelen dat de ECB heeft genomen. Het breed  inzetten van monetaire instrumenten ter bestrijding van deflatie, wijst niet direct op een economisch herstel dat om de hoek ligt.
Maar misschien is de verborgen argumentatie van ECB-president  Draghi dat het broze herstel in de eurozone extra kan versnellen door én de steun vanuit het Amerikaanse groeikamp, inclusief een hogere dollar én door de extra monetaire impulsen én wellicht de terugkeer van de Chinese exportmogelijkheden..
Hoe het ook zij, ook op het vaste land van Europa zijn er positieve groeisignalen.

Toename van het reële BBP:

euro-area-gdp-growth-annual

Ondernemersvertrouwen:

euro-area-business-confidence

Maar juist in de meest recente maanden lijkt de bedrijvigheid af te vlakken. B.v. in de industrie:

euro-area-manufacturing-pmi

En waar Duitsland als vanouds de kar trekt, lijkt Frankrijk, die andere economische grootmacht, steeds meer achterop te raken.

Frankrijk: industrie.

france-manufacturing-pmi

Uiteraard geeft deze willekeurige verzameling grafieken een selectief beeld  van de conjunctuur in de eurozone. Anekdotisch bewijs over meer groeimogelijkheden op micro-niveau – bijvoorbeeld voor jongeren op de arbeidsmarkt – wijzen juist op een toenemend momentum.

Samenvattend lijkt de eurozone dit jaar een groei van 1 à 1,5% te kunnen bereiken. Maar hoge schuldniveau’s  en blijvende restricties op de kredietverlening verhinderen dat het reële BBP volgend jaar veel hoger uitkomt.
Europese aandelenbeurzen zullen de motivatie voor de (hoge) waarderingen dus op ander terrein moeten zoeken, b.v. de lage rentetarieven (het There Is No Alternative-argument), de groei elders in de wereld, enz. De halfjaarcijfers van de beursondernemingen die nu beschikbaar gaan komen, zullen laten zien of individuele bedrijven het verschil kunnen maken.

Deel dit berichtShare on Facebook
Facebook
0Tweet about this on Twitter
Twitter
Share on LinkedIn
Linkedin

Over de auteur

Franke Burink is partner en mede-eigenaar van Castanje Vermogensbeheer. Zijn carrière is begonnen bij ABN AMRO, hier heeft hij ruim 20 jaar met succes gewerkt als senior economist en private banker. Sinds 2000 is hij werkzaam als zelfstandig vermogensbeheerder. Vragen? Bel Franke op 073 - 30 30 260 of mail naar info@castanje.nl